یکی از شایع ترین مشکلات در نگهداری طوطی سانان بروز تخمگذاری مزمن در پرندگان ماده است. این مسئله بطور خاص در عروس هلندی بوفور مشاهده میشود. در صورت عدم تامین نیازهای پرنده درگیر، این مشکل میتواند منجر به تهدید جدی سلامت و حتی حیات پرنده شود. بسیاری از موارد تخم ماندگی، فلجی های هایپوکلسمیک، شکستگی های حتی چندگانه در پرندگانی که بصورت مزمن درگیر تخمگذاری هستند بروز میکند که در صورت عدم مدیریت صحیح و درمان به موقع میتواند منجر به مرگ پرنده شود.

حال در این مطلب سعی داریم به برخی راهکار های کاهش احتمال تخمگذاری مزمن اشاره کنیم :

– تخم ها را برای مدت حداقل 2 هفته پس از تخمگذاری در قفس و یا لانه باقی بگذارید. در صورت برداشتن تخم ها احتمال تخمگذاری مجدد شدیداً افزایش می یابد. برای جلوگیری از فساد و شکستن تخم ها میتوانید آنها را آب پز نمایید. همچنین در صورت پذیرش پرنده و در دسترس بودن از تخم های مصنوعی مشابه با تخم اصلی پرنده استفاده کنید.

– مدت روشنایی روز را برای پرنده به حداکثر 8 ساعت رسانده و برای مدت حداقل یک ماه (30 روز) بطور دقیق رعایت نمایید. در مابقی ساعات باید تاریکی مطلق در محل نگهداری پرنده برقرار باشد.

– مواجهه پرنده را با جفت قطع کنید (جفت واقعی و یا جفت خیالی). توجه کنید که جفت واقعی میتواند پرنده در همان قفس، اتاق، منزل و یا حتی فاصله ای دورتر باشد که صدایش به پرنده شما می رسد. از سوی دیگر جفت خیالی ممکن است وسایلی باشد که پرنده آنها را جفت خود می پندارد مثلاً اسباب بازی و یا آینه. البته در بسیاری موارد صاحب پرنده و یا دست وی بعنوان جفت پذیرفته می شود.

– از دسترس خارج کردن مواردی که پرنده میتواند از آنها برای لانه سازی استفاده کند در اولویت بعدی است. این موارد شامل انواع الیاف، کاغذ، پوشال و … می باشد. در بسیاری طوطی سانان لازم است دسترسی به فضاهای تاریک و سوراخ ها نیز وجود نداشته باشد(بدلیل مشابهت به سوراخ درخت که بعنوان لانه در طبیعت برگزیده می شود).

– غذاهای حاوی کلسیم بالا مثل تخم مرغ آب پز (بهمراه پوسته)، کنجد، بادام و سبزیجات سبز تیره را در اختیار پرنده بگذارید.

به مرور زمان پرنده تان را به خوردن غذاهای متنوع اعم از میوه ها، دانه ها و سبزیجات مختلف و همچنین پلت و اکسترود باکیفیت و بالانس شده عادت دهید.

از ملامسه پرنده خود در قسمت های حساس پرنده مثل کمر به سمت دم، زیر بالها و اطراف مقعد(vent) که محرک تولیدمثلی تلقی می شوند اکیداً پرهیز نمایید.

در برخی از پرنده ها تغییر محل قرارگیری قفس بدلیل ایجاد استرس و پرت کردن حواس پرنده برای اکتشاف محل جدید منجر به خروج او از حالات تولیدمثلی و تخمگذاری خواهد شد.

گاهی کاهش دما با شیب ملایم(تا حدود 24 درجه) ممکن است منجر به قطع تخمگذاری شود ولی در این مورد حتماً با پزشک پرندگان خود مشورت کنید.

پزشک پرندگان چگونه می تواند به پرنده شما کمک کند؟

• بعضی پرندگان علائم مشهود هایپوکلسمی(کمبود کلسیم) را نشان میدهند که لازم است بصورت تزریقی و یا خوراکی کلسیم دریافت کنند.

• در صورت بروز مشکلات مرتبط با فرایند تخمگذاری مثل گیرکردن تخم، مسئله بایستی به سرعت توسط پزشک پرندگان بررسی و راهکار درمانی صحیح اتخاذ شود.

• هورمون-درمانی یکی دیگر از روش ها برای قطع و یا کاهش تخمگذاری است که در صورت صلاحدید بایستی فقط توسط دامپزشک متخصص پرندگان صورت گیرد.

• برداشت بافت اویداکت و تخمدان بصورت جراحی یک از روشهاست. این مورد که بمنظور توقف دائمی تولید تخم و بروز رفتارهای تولیدمثلی یکی از روش های بسیار دشوار است؛ که تحت شرایط خاص و با تجهیزات پیشرفته قابل انجام است.